• Home
  • Redactionele artikelen

Redactionele Artikelen

Deel dit artikel met je vrienden:
Share |

Bijdrage van: drs. H. ter Linden, Handchirurg en plastisch chirurg bij Xpert Clinic en Diakonessenhuis Utrecht/Zeist/Doorn

De Hand


Zo vanzelfsprekend en gemakkelijk in het gebruik maar zo gecompliceerd in de werking: de hand. Als de hand niet meer goed functioneert, kan dat ingrijpende gevolgen hebben. Hele normale handelingen worden dan ineens niet meer zo vanzelfsprekend: flessen openen, knopen, veters strikken, vrijen, typen, fietsen, autorijden etc. Een beperkte functie van de hand heeft directe invloed op het leven van alledag. Logisch dat er direct goede hulp gezocht dient te worden als er wat aan de hand is.

auteursfoto_H_ter_Linden
drs. H. ter Linden
Handchirurg bij Xpert Clinic
Plastisch chirurg en handchirurg bij Diakonessenhuis Utrecht/Zeist/Doorn

‘Het oog wil ook wat’

Zo vanzelfsprekend en gemakkelijk in het gebruik maar zo gecompliceerd in de werking: de hand. Als de hand niet meer goed functio-neert, kan dat ingrijpende gevolgen hebben. Hele normale handelingen worden dan ineens niet meer zo vanzelfsprekend: flessen openen, knopen, veters strikken, vrijen, typen, fietsen, autorijden etc. Een beperkte functie van de hand heeft directe invloed op het leven van alledag. Logisch dat er direct goede hulp gezocht dient te worden als er wat aan de hand is.

Als je aan een willekeurig persoon vraagt wat de top-tien ingrepen van de plastisch chirurg zijn, zullen operaties aan de hand niet vaak genoemd worden. Toch is de plastische chirurgie in Nederland van oudsher het specialisme in hand- en polschirurgie.

De plastische chirurgie vindt zijn oorsprong in de twee wereldoorlogen waar vele slachtoffers hersteloperaties ondergingen, óók aan de hand. In de laatste twintig jaar is de kennis op het gebied van de hand- en pols-chirurgie enorm toegenomen.

Naast de bekende cosmetische ingrepen houdt de plastisch chirurg zich dus ook bezig met handchirurgie. Hieronder volgt een beknopt overzicht van problemen aan de hand die de plastisch chirurg tegenkomt:

Aangeboren afwijkingen

Soms worden kinderen geboren met vingers die nog aan elkaar zijn gegroeid. Soms zijn er extra vingers, of een extra duim. De operatie die de plastisch chirurg uitvoert is bedoeld om de functie van de hand te verbeteren, maar ook om de hand er beter uit te laten zien. Dit is belangrijk voor zowel de handvaardigheids- als de psychische ontwikkeling van kinderen.

Spastische kinderen hebben deze aandoening meestal al bij de geboorte. Spasticiteit kan aanzienlijke functiebeperkingen geven. De functie van de arm en hand kan worden verbeterd door het verplaatsen van pezen. Een operatie die in samenwerking met een kinderrevalidatie-centrum wordt uitgevoerd.

Reumatoïde artritis

Ook andere chronisch aandoeningen treffen de hand: reumatoïde artritis bijvoorbeeld: vaak (niet geheel juist) afgekort tot reuma.
Bij deze zgn. auto-immuunziekte ontstaan ontstekingsreacties tegen het eigen lichaamsweefsel. Allereerst zal de reumatoloog met medicijnen de ontstekingen proberen rustig te krijgen. Als dat niet of onvoldoende effect heeft, kan een operatie nodig zijn. Als deze ontstekingen zich in handen of pols bevinden, kan de plastisch chirurg gevraagd worden de aangedane gewrichten en pezen schoon te maken. Het ontstekingsweefsel wordt dan weggehaald. In ernstige of vergevorderde vormen van deze ziekten kan al veel schade aan de weefsels en gewrichten zijn ontstaan. Hersteloperaties voor betere functie en pijnverlichting kunnen dan een oplossing zijn. Als de gewrichten teveel zijn aangedaan wordt een gewrichtsprothese overwogen of kan het gewricht definitief stijf gezet worden. Wonderen moeten van deze operatie niet worden verwacht.

Ongevallen

Meest bekend is natuurlijk het trauma aan de hand: gebroken vingers of handwortelbeentjes, brandwonden, doorsnijden van pezen, zenuwen of bloedvaten, ernstige industrie verwondingen etc. Zelfs het kleinste sneetje in de duim kan tot een aanzienlijk functie-verlies leiden als hiermee de belangrijke gevoelszenuw van de duim wordt doorgesneden. Indien niet, of niet tijdig, hersteld zou u bijvoorbeeld grote moeite hebben om een sleutel in een slot om te draaien. Zonder gevoel in een vinger of duim krijgt u te weinig informatie om met de hand goed uit de voeten te kunnen. Trauma aan de hand dienen daarom tijdig en kundig te worden beoordeeld en behandeld.

Topletsel_aTopletsel_bTopletsel_c

In dit voorbeeld ziet u de ringvinger van een patiënt met een topletsel. Aan de palmzijde werd reeds een opschuifplastiek uitgevoerd die met drie hechtingen en plastic buisje werd gefixeerd. Resteert een optisch veel te korte nagel (foto 1a). De nagelriem werd opgeschoven zodat het normaal onzichtbare deel kan bijdragen aan de optische nagelbedverlenging (foto 1b). Resultaat na 3 maanden (foto 1c). Ook hier ziet u dat esthetiek in de hand een rol kan spelen.

Artrose

Bij artrose is er hoofdzakelijk sprake van verlies van het laagje kraakbeen in de gewrichten. Zonder dit kraakbeen maakt binnenin het gewricht het gevoelige bot contact met elkaar en ontstaan er vaak pijnklachten, bewegingsbeperkingen met als gevolg weer functieverlies. Als medicijnen onvoldoende effect hebben kan bij hinderlijke beperkingen in het dagelijkse leven besloten worden tot een operatie. Kunstgewrichten of het permanent vastzetten van het gewricht zijn dan de meest gebruikte oplossingen van dit invaliderende handprobleem.

Kanker

Gelukkig zijn kwaadaardige tumoren een zeldzaamheid in de hand. Wel is het zo dat als er kanker wordt geconstateerd, er vaak een deel van de vinger of hand moet worden geamputeerd.

Esthetiek?

Heeft de hand iets met esthetiek te maken? 
“Ja, natuurlijk,” zou een plastisch chirurg zeggen. Het oog wil toch ook wat? Om die reden mag de handchirurgie niet ontbreken in een boekwerk zoals deze. Natuurlijk worden vrijwel alle handoperatie vergoed door de zorgverzekeraar maar met esthetiek heeft de hand zeker van doen.
In het sociale verkeer bijvoorbeeld zijn handen belangrijker dat men in eerste instantie zou verwachten. Je praat vaak met je handen, geeft expressie, maakt gebaren, raakt er mensen mee aan etc. Handen zijn, na het gelaat, het meest zichtbare deel van het lichaam en mogen dan ook gezien worden. Niet vreemd dat mensen soms vragen ‘die lelijke bobbel of kromme vinger’ te behandelen zonder dat er van een beperkte functie sprake hoeft te zijn.

Voorbeeld

In de fotoserie treft u een voorbeeld waarbij functie en esthetiek hand in hand gaan. Het betreft een verwonding waarbij een jonge vrouw tijdens een sprong van een hoog hekwerk met haar ring is blijven haken achter ijzerdraad.

De huid van het basis vingerkootje was opgestroopt en de rest van de vinger was geamputeerd door het nare ongeval.

Herstel van beide slagaders, zenuwen, aders, gewrichten en pezen was hierbij niet meer mogelijk. Er kon weinig anders dan met een spoedoperatie het middenhandsbeentje van de ringvinger te verwijderen. Twee botjes uit de handwortel werden na versmalling weer vastgezet met twee schroefjes. De foto’s een half jaar na de operatie laten een zeer goede beweeglijkheid van de hand zien.
Natuurlijk is de kracht in de hand van de pati‘nte iets verminderd, maar zij redt zich er uitstekend mee. Daarnaast heeft de vorm van de hand een redelijk natuurlijke aanblik, veel beter dan wanneer het bot van de ringvinger zou zijn ingekort en bedekt zou zijn met huid uit de omgeving. Ten eerste zou de functie van de hand dan minder zijn geweest. Ten tweede: het oog wil ook wat!

De_Hand_4vingers_a.jpgDe_Hand_4vingers_b.jpgDe_Hand_4vingers_c.jpgDe_Hand_4vingers_d.jpg

Dit voorbeeld illustreert op fraaie wijze de vele facetten van de plastische chirurgie: Functie en esthetiek: hand in hand! Overigens is de belangrijkste pen inmiddels verwijderd.

 
 
Wegwijzer van de Medische Esthetiek
Het complete naslagwerk
 
Klinieken
Bekijk alle klinieken.
 
Specialisten
Bekijk alle specialisten.
 
Aanbiedingen
Bekijk alle aanbiedingen.
 
Redactionele artikelen
Medisch specialisten geven achtergrondinformatie over behandelingen.